Charters, schriftelijk bewijs uit de Middeleeuwen

Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg heeft rond de 1200 à 1300 charters in zijn bezit, waarvan het oudste uit het begin van de 13e eeuw komt. Een charter, ook wel oorkonde genoemd, zijn officiële stukken. Hierin werden bepaalde zaken juridisch en officieel vastgelegd. Dat kon gaan over Jantje die tegen bepaalde voorwaarden een bedrag aan Pietje leende, maar ook zaken over bijvoorbeeld het verlenen van stadsrechten werden in een charter vastgelegd.

Charters zijn gemaakt van perkament. Mede door het fragiele materiaal zijn lang niet alle charters bewaard gebleven. Daarbij komen charters uit een periode waarin schrift relatief weinig gebruikt werd. Zeker rond de 13e eeuw konden er nog maar weinig mensen lezen en schrijven. Het schriftelijk verkeer nam pas na deze periode echt toe. Dit vanwege de opkomst van steden en de toenemende behoefte om zaken vast te leggen. Charters werden tot na 1500 nog wel gebruikt, maar verdwenen langzaam door de opkomst en het gebruik van boeken.

Restauratie

Een door het Streekarchivariaat beheerde charter over de markt in Doesburg wordt door VANWAARDE gerestaureerd. Dit charter komt uit het jaar 1230 en is daarmee het oudste charter in het bezit van Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg. Bijzonder is de officiële inhoud. Het gaat om het toekennen van bepaalde rechten aan Doesburg. Vaak wordt gedacht dat stadsrechten er in een keer waren, maar dat is zeker niet waar. Stadsrechten werden stap voor stap toegekend en dit charter laat de beginselen daarvan zien. Het charter wordt gerestaureerd en de zegel die loszit, wordt hersteld. Het zijn zaken die vroeg of laat bij elke charter gebeuren.

Nieuwe vondsten

De 1200/1300 charters die het Streekarchivariaat in zijn bezit heeft, zijn inmiddels allemaal uitgevouwen. Voorheen zaten de charters opgevouwen in een envelop. Met name de vouwlijn is funest voor het in goede staat beheren van de documenten.

Het gebeurt maar heel zelden dat er nog onbekende charters worden gevonden. Als er iets boven water komt, is dat bijvoorbeeld op de zolder van een kasteel waarvan de inhoud nooit eerder gearchiveerd is.